Mam POChP i co dalej?
Sposoby postępowania farmakologicznego i niefarmakologicznego w chorobie.

Diagnoza przewlekłej obturacyjnej choroby płuc dla części pacjentów brzmi jak wyrok, inni lekceważą rozpoznaną chorobę, nie zdając sobie sprawy z konsekwencji zaniechań w jej leczeniu. POChP cechuje utrwalona obturacja dróg oddechowych, która zazwyczaj postępuje i jest związana z nadmierną reakcją zapalną w oskrzelach i płucach w odpowiedzi na szkodliwe działanie gazów i pyłów. Pomimo, że POChP jest chorobą nieuleczalną, można ją leczyć i w ten sposób ograniczać jej postęp i minimalizować objawy. Kluczowa jest oczywiście profilaktyka pierwotna, czyli unikanie czynników ryzyka, w tym głównie palenia papierosów. Pomimo tej powszechnej wiedzy, wiele osób uważa, że uda im się uniknąć zachorowania. Liczba chorych na POChP niestety wciąż rośnie, a choroba stanowi obecnie problem globalny.

 

Gdy POChP zostanie już rozpoznane:

 

  1. Należy natychmiast rzucić palenie! Jest to najskuteczniejsza metoda leczenia POChP. Warto przy tym sięgnąć po fachową pomoc. Zastępcza terapia nikotynowa
    i farmakoterapia, w połączeniu z silną wolą, dają dobre efekty leczenia i zapewniają dłuższą abstynencję nikotynową.
    W przypadku narażenia na inne czynniki ryzyka (szkodliwe gazy i pyły w domu lub pracy) starać się je wyeliminować, aby nie zaostrzać przebiegu choroby.

 

Zaostrzenia są charakterystyczne dla przebiegu choroby. Objawiają się jako nasilenie objawów utrzymujące się dłużej niż 24 godziny i wymagające modyfikacji leczenia. Nasilenie objawów POChP jest wywołane najczęściej przez infekcje dróg oddechowych, zarówno wirusowe, jak i bakteryjne, ale również przez działanie czynników. W przebiegu zaostrzeń dochodzi do nasilenia mechanizmu „pułapki powietrznej” w płucach i nasilenia uczucia duszności.

 

  1. Należy utrzymywać aktywność fizyczną. Błędne rozumowanie wielu chorych na POChP zakłada, że skoro choroba wiąże się z dusznością (zwłaszcza wysiłkową), należy ograniczyć wysiłek fizyczny, aby nie nasilać duszności. Takie błędne koło pogarsza jedynie przebieg choroby. W każdym stadium ciężkości POChP, u wszystkich chorych wskazane są ćwiczenia fizyczne, których rodzaj i intensywność powinna być dostosowana do zaawansowania choroby i nasilenia objawów oraz obecności chorób współistniejących. Wskazana jest również rehabilitacja ogólnousprawniająca i oddechowa, która powinna trwać minimum 6 tygodni do czasu uzyskania pozytywnych efektów. Korzystne efekty zanikają po zaprzestaniu ćwiczeń, należy więc wykonywać je stale, modyfikując rodzaj i intensywność ćwiczeń tak, aby chorzy mogli wykonywać je samodzielnie w domu.

  2. Należy poddawać się corocznym szczepieniom ochronnym przeciw grypie, a w przypadku chorych powyżej 65 r.ż. również szczepieniom przeciwko pneumokokom. Takie postępowanie zmniejsza liczbę zachorowań na środowiskowe zapalenia płuc.

  3. Należy stosować się do zaleceń lekarza odnośnie leczenia farmakologicznego.
    Leczenie takie opiera się o kilka grup leków, wśród których jedne przyjmuje się na stałe,
    a inne tylko doraźnie, w celu łagodzenia objawów choroby. Wśród najważniejszych leków stosowanych w farmakoterapii POCHP znajdują się: Beta2-mimetyki krótko (SABA) lub długodziałające (LABA), wziewne glikokortykosteroidy (GKS), leki antycholinergiczne  krótko i długo działające i metyloksantyny np. teofilina.

 

Farmakoterapia POChP jest uzależniona od wielu czynników. Leki, w zależności od stopnia nasilenia objawów choroby, mogą być stosowane pojedynczo lub być ze sobą kojarzone.  U chorych z niewielkimi dolegliwościami, u których ryzyko wystąpienia zaostrzeń jest małe można stosować wyłącznie metody niefarmakologiczne, lub stosować leki doraźnie, w razie nasilenia się duszności.

 

  1. Należy rozważyć tlenoterapię, w przypadku ciężkiej, zaawansowanej postaci choroby.

  2. Należy rozważyć leczenie operacyjne, gdy inne metody zawiodły, lub jako leczenie uzupełniające u chorych z bardzo zaawansowaną postacią choroby. Obejmuje ono usunięcie dużych pęcherzy rozedmowych, operacyjne zmniejszenie objętości płuc,
    a ostatecznie nawet przeszczepienie płuc.

 

Leczenie POChP ma na celu zmniejszenie objawów, liczby i ciężkości zaostrzeń, polepszenie ogólnego stanu zdrowia i tolerancji wysiłku. Niestosowanie się do zaleceń lekarza oraz kultywowanie złych nawyków, w tym szczególnie palenia papierosów, może być zgubne w skutkach, prowadząc do rozwoju ciężkiej niewydolności oddechowej, częstych zaostrzeń oraz rozwoju powikłań przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Chiesi/MS/POChP/11/2015