Przebieg choroby
- co tak naprawdę oznacza skrót POChP i jakie są powikłania choroby?

Przewlekła obturacyjna choroba płuc, czyli POChP powszechną, poddającą się profilaktyce i leczeniu chorobą, która charakteryzuje się przewlekłymi objawami ze strony układu oddechowego i ograniczeniem przepływu powietrza, spowodowanymi nieprawidłową strukturą dróg oddechowych i pęcherzyków płucnych, zwykle będącą efektem znacznej ekspozycji na szkodliwe działanie cząstek i gazów.

Obturacja jest spowodowana przewlekłym zapaleniem drobnych oskrzelików, nadprodukcją śluzu w drogach oddechowych, a wraz z trwaniem choroby również zwłóknieniem okołooskrzelowym. W przypadku POChP obturacja jest nieodwracalna tzn., że oskrzela nigdy nie mogą już powrócić do stanu prawidłowego i rozszerzyć się tak jak u osoby zdrowej. Zmianom w drogach oddechowych towarzyszy także zniszczenie miąższu płucnego, skutkiem czego jest rozedma płuc. Powstawanie pęcherzy rozedmowych powoduje zmniejszenie powierzchni wymiany gazowej zachodzącej w pęcherzykach płucnych.

 Zmiany patofizjologiczne podczas trwania przewlekłej obturacyjnej choroby płuc zachodzą w następującej kolejności:

  1. Przewlekle zapalenie drobnych oskrzelików i zwiększona produkcja śluzu w drogach oddechowych, której towarzyszy upośledzenie oczyszczania tzw. klirensu śluzowo-rzęskowego
  2. Zwłóknienie okołooskrzelowe
  3. Obturacja drobnych dróg oddechowych
  4. Rozdęcie płuc i rozedma, czyli zniszczenie ścian pęcherzyków płucnych i występowanie przestrzeni powietrznych w miejscu prawidłowego miąższu płuc
  5. Upośledzenie wymiany gazowej w płucach
  6. Rozwój chorób będących następstwem POChP czyli min. nadciśnienia płucnego i tzw. przewlekłego serca płucnego

 

Zmiany w płuchach są przez chorego odczuwalne jako duszność, która nasila się w miarę postępu choroby. Początkowo  duszność występuje tylko podczas dużego wysiłku, a więc może być przez chorego niezauważona. Niestety, w późniejszych etapach choroby sukcesywnie się nasila, utrudniając  umiarkowaną aktywność jak np. chodzenie po płaskim terenie, a skrajnie ciężkich przypadkach także wykonywanie podstawowych czynności jak ubieranie się,  czy codzienna  toaleta.

 

Kolejnym elementem obrazu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc są jej okresowe zaostrzenia. Definiuje się je jako nasilenie objawów, czyli duszności, kaszlu i nadprodukcji plwociny, które utrzymuje się dłużej niż 24 godziny i wymaga modyfikacji leczenia. Zaostrzenia są najczęściej wywołane przez infekcje dróg oddechowych, zanieczyszczenie środowiska lub działanie innych drażniących czynników.  Niekiedy zaostrzenia POChP mają burzliwy przebieg, w znacznym stopniu nasilają dusznośc i wymagają leczenia w warunkach szpitalnych, antybiotykoterapii lub podawania ogólnoustrojowo glikokortykosteroidów.

Ponieważ, jak wyżej wspomniano, na obraz choroby składają się nie tylko podstawowe objawy, ale także zaostrzenia i choroby współistniejące, zaawansowanie POChP należy oceniać uwzględniając wszystkie te czynniki.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc może prowadzic do ciężkich powikłań, zarówno w układzie oddechowym jak i poza nim, takich jak:

  1. Zatorowość płucna, będąca wynikiem wzmożonej aktywności układu krzepnięcia oraz zwiększonej produkcji czerwonych ciałek krwi tzw. erytrocytów
  2. Cukrzyca typu 2
  3. Osteoporoza
  4. Depresja
  5. Niedożywienie prowadzące do wyniszczenia
  6. Nadciśnienie tętnicze
  7. Choroby kardiologiczne: zaburzenia rytmu serca, przerost mięśnia sercowego, niewydolność serca

Aby uniknąć tak poważnych konsekwencji choroby, zmniejszyć ryzyko zaostrzeń i spowolnić jej postęp konieczne jest wyeliminowanie czynników sprawczych, w tym najważniejszego - palenia tytoniu, a także przestrzeganie zaleceń dotyczących leczenia.

Chiesi/MS/POChP/12/2015